مراحل دباغی پوست وتبدیل آن به چرم
مقالات
سبد خرید خالی می باشد

برای اینکه پوست فاسد شدنی را به چرمی زیبا و با دوام تبدیل کنند مراحل زیر را بر روی آن انجام می‌دهند.

1. خشک کردن و نمک زدن پوست

پوست را پس از جدا کردن از بدن حیوانات و جهت نگهداری (محافظت در مقابل عوامل خارجی) می‌بایست خشک کرد و نمک زد. عمل نمک زدن پوست با استفاده از نمک خشک یا خواباندن پوست در محلول نمک صورت می‌گیرد. خشک کردن پوست می‌تواند در آفتاب و یا بوسیله جریان هوای گرم صورت گیرد.

۲. حذف اضافات

اکنون قسمت‌های اضافی پوست را مانند (گوش، دم، سم و گوشت‌های اضافی که بر روی پوست مانده) که هیچ ارزشی در چرم سازی ندارند از پوست جدا می‌کنند.

3. خیساندن

سپس پوست را در آب خیس می‌کنند. خیساندن پوست جهت از بین بردن مواد زاید و حل شدنی روی آن صورت می‌گیرد تا پوست به شکل طبیعی خود درآید.

۴. حذف اضافات یا لش زدایی

لش زدایی مرحله‌ای است که جهت از بین بردن گوشت‌ها و چربی‌های اضافی که بر روی پوست مانده صورت می‌گیرد. البته مرحله لش زدایی امکان دارد توسط ماشین لش زدایی که از دو غلتک، یکی فلزی و شیار دار و دیگری لاستیکی است صورت گیرد و یا توسط دست و به طریق سنتی انجام شود.

۵. مو زدایی و آهک زنی چرم

پس از این مراحل زمان از بین بردن پشم، مو و پروتیین‌های غیر الیافی از سطح پوست است. برای این مرحله می‌بایست پوست را در محلول آب آهک قرار داد و به آن مقداری سولفید سدیم اضافه کرد (سولفید سدیم با آب هیدرولیز شده و سولفید هیدورژن سدیم می‌دهد). این محلول باعث تسریع در کنده شدن (جداشدن) پشم و مو از روی پوست می‌گردد. پس از موزدایی و آهک زنی غده‌های پوستی، بافت‌های رنگی مو از بین می‌روند (البته این زدودن زواید توسط دستگاه ماشینی صورت می‌گیرد).

۶. حذف آهک از پوست

اکنون زمان حذف کامل آهک‌ها از پوست است. حذف آهک از پوست بوسیله مواد شیمیایی چون نمک‌های آمونیم، بی سولفیت سدیم، اسیدسولفور یک و... صورت می‌گیرد. باید توجه داشت که عدم حذف کامل آهک از پوست باعث شکنندگی و ایجاد ترک در سطح چرم خواهد شد.

۷. لطیف کردن چرم

برای لطافت دادن به چرم می‌بایست پس از آهک گیری، پوست را در حمام قلیایی که حاوی نمک‌های قلیایی است قرار داد. قرار گرفتن پوست در حمام قلیایی باعث لطافت، انعطاف پذیری، تمیزی و صاف شدن پوست می‌گردد.

8. حذف چربی‌های اضافی

از آنجائیکه برخی از پوست‌ها (چون پوست گوسفند و خوک و ...) دارای چربی هستند لذا می‌بایست این چربی‌ها قبل از دباغی از پوست گرفته شوند که این عمل توسط هیدروکسید سدیم صورت می‌گیرد. هیدروکسید سدیم چربی را به صابون تبدیل کرده که با شستن این صابون با آب و حذف آن در واقع چربی را حذف می‌کنند.

9. صاف و یکدست نمودن پوست (چرم)

پس از چربی گیری، پوست را در محلول اسیدی که حاوی نمک است قرار می‌دهند تا الیاف پوست صاف و یکدست شوند.

10. چرم آماده شده

در انتها پوست را که بصورت چرم درآمده شسته و پس از آبکشی کردن آن، آنرا برش داده و به اندازه‌های دلخواه در می‌آورند. جهت ضخامت‌های مختلف می‌توان چرم را از میان ماشین‌های غلطکی عبور داد.

11. رنگ آمیزی چرم

چرم را به دو طریق رنگ آمیزی می‌کنند. یا توسط مواد رنگی معدنی و یا با مواد شیمیایی.

الف) مواد رنگی معدنی

در این روش از مواد معدنی غیر محلول در آب هم چون اکسید روی، کرومات سرب و... که قدرت پوششی زیادی دارند استفاده می‌شود.

ب) مواد رنگی آلی (شیمیایی)

در این روش از مواد رنگی شیمیایی محلول در آب هم چون رنگ‌های آنیلی، آنیونی و مواد رنگی نیتروژن دار و ... استفاده می‌گردد. پس از رنگ کردن چرم و جهت جلوگیری از سفت و سخت شدن چرم می‌بایست به چرم روغن زد تا خواصی چون نرم و قابل انعطاف شدن، کاهش میزان نفوذ گرما، مقاوم شدن در برابر آب، ایجاد قدرت کششی و افزایش طول در چرم ایجاد گردد.

آرشیو مقاله ها